GEO çalışmasına nereden başlamalı? İlk 30 gün

GEO hakkında okumak kolay, başlamak zor. Küçük bir ekip için en büyük risk, büyük bir strateji tartışmasında haftalar kaybedip hiçbir şeyi ölçmeden ilerlemektir. Bu yazıda iki üç kişilik bir ekibin ilk 30 günde uygulayabileceği, hafta hafta ayrılmış somut bir plan ve sonunda kullanabileceğiniz bir kontrol listesi bulacaksınız.

Planı örnek bir el yapımı seramik markası üzerinden anlatacağız. Marka hayalîdir; amacı adımları somutlaştırmaktır.

Başlamadan önce: Beklentiyi doğru kurun

İlk 30 günün amacı "yapay zekâ cevaplarında bir numara olmak" değildir. Bunu garanti eden bir yöntem yok ve üretken cevaplar aynı soruda bile zaman içinde değişebiliyor. Bu ayın gerçekçi hedefleri şunlardır:

• Hangi sorularda görünmek istediğinizi netleştirmek
• Bugünkü durumu tekrarlanabilir biçimde kaydetmek
• Teknik erişim engellerini kaldırmak
• En kritik birkaç sayfayı ve marka bilgilerini düzeltmek
• Sonraki ayları yönetecek bir ölçüm düzeni kurmak

Ekipte rolleri baştan paylaştırın. Örneğin bir kişi içerik ve soru setinden, bir kişi teknik kontrol ve ölçümden sorumlu olabilir. Haftada bir kez 30 dakikalık kısa bir değerlendirme toplantısı yeterlidir.

1. Hafta: Soru setini oluşturun

GEO'da anahtar kelime listesi yerine soru seti ile çalışmak daha işlevseldir, çünkü kullanıcılar sohbet araçlarına doğal dille ve çoğu zaman uzun sorular sorar. Google da kendi rehberinde yapay zekâ deneyimlerinde kullanıcıların daha uzun, daha spesifik ve takip niteliğinde sorular sorduğunu belirtir.

Soruları nereden bulursunuz?

• Müşteri hizmetlerine, e-postaya ve sosyal medyaya gelen gerçek sorular
• Satış ekibinin en sık duyduğu itirazlar ve karşılaştırma soruları
• Search Console'daki uzun sorgular
• Sitenizdeki arama kutusuna yazılanlar
• Kategorinizle ilgili forum ve topluluk tartışmaları

Soruları gruplayın

Örnek seramik markası için 30-50 soruluk bir set şu gruplara ayrılabilir:

1. Bilgi soruları: "El yapımı seramik kupa bulaşık makinesinde yıkanır mı?"
2. Karşılaştırma soruları: "Porselen mi stoneware mi, günlük kullanım için hangisi daha dayanıklı?"
3. Tavsiye soruları: "Türkiye'de el yapımı seramik kupa satan markalar hangileri?"
4. Marka soruları: "Örnek Seramik Atölyesi'nin ürünleri gıdaya uygun mu?"
5. Yerel sorular: "İzmir'de seramik atölyesi önerir misin?"

Her soru için bir satırlık bir tablo ya da elektronik tablo tutun: soru metni, grup, öncelik ve bu soruyu yanıtlaması gereken mevcut sayfa. Sayfa yoksa bunu da not edin; bu, üçüncü haftanın iş listesidir.

2. Hafta: Taban çizgisini kaydedin ve teknik erişimi kontrol edin

Görünürlük taban çizgisi

Soru setindeki her soruyu şu yüzeylerde sorun:

• ChatGPT (arama özelliği açık hâlde)
• Gemini
• Perplexity
• Google Arama'daki AI Overviews ve, kullanılabildiği yerlerde, AI Mode

Her deneme için şunları kaydedin: tarih, araç, kullanılan mod, markanız anıldı mı, hangi sayfanız kaynak gösterildi, hangi rakipler ve hangi üçüncü taraf siteler kaynak oldu, markanız hakkında yanlış ya da eski bir bilgi var mı.

Pratik birkaç not:

• Üretken cevaplar aynı soruda değişebilir. Öncelikli soruları farklı günlerde en az iki kez sormak daha güvenilir bir resim verir.
• Mümkünse oturum açmamış ya da kişiselleştirmesi sınırlı bir hesapla test edin ve bunu not alın. Kişiselleştirmenin sonuçları nasıl etkilediği sağlayıcılar tarafından ayrıntılı belgelenmiş değildir.
• Ekran görüntüsü alın. Üç ay sonra karşılaştırma yaparken en değerli kanıt budur.

robots.txt ve bot erişimi

Sık yapılan bir hata, "yapay zekâ botlarını" tek bir kalemde engellemektir. Oysa platformlar arama görünürlüğü, model eğitimi ve kullanıcı tetiklemeli ziyaret için farklı botlar kullanır. Bu ayrımı resmî dokümanlara göre şöyle özetleyebiliriz:

• OAI-SearchBot: OpenAI'a göre sitelerin ChatGPT arama sonuçlarında görünmesini kontrol eder. Bu botu engelleyen siteler ChatGPT arama cevaplarında gösterilmez, ancak gezinme bağlantısı olarak yine görünebilir. OpenAI'ın yayıncı SSS'si, içeriğinizin ChatGPT'deki özet ve snippet'lerde yer alması için bu botu engellememeniz gerektiğini söyler.
• GPTBot: OpenAI'ın üretken yapay zekâ temel modellerinin eğitiminde kullanılabilecek içeriği taramak için kullanılır. Engellemek, içeriğin eğitimde kullanılmaması gerektiği sinyalini verir. Arama görünürlüğünden ayrı bir ayardır.
• ChatGPT-User: Bir kullanıcı ChatGPT'ye soru sorduğunda ya da GPT Actions kullanıldığında yapılan ziyaretlerdir. Otomatik tarama için kullanılmaz; kullanıcı tarafından başlatıldığı için robots.txt kuralları uygulanmayabilir. Arama dahil edilmesini belirlemez.
• PerplexityBot: Perplexity'ye göre sitelerin Perplexity arama sonuçlarında gösterilmesi ve bağlantılanması için kullanılır; temel model eğitimi için içerik taramaz.
• Perplexity-User: Kullanıcı eylemlerini desteklemek için sayfa getirir. Kullanıcı tarafından tetiklendiği için genellikle robots.txt kurallarını dikkate almaz.
• Google-Extended: Ayrı bir tarayıcı değil, robots.txt'te kullanılan bir kontrol belirtecidir. Google'ın taradığı içeriğin Gemini modellerinin eğitiminde ve bazı ürünlerde grounding için kullanılıp kullanılamayacağını yönetir. Google, bu belirtecin bir sitenin Google Arama'ya dahil edilmesini etkilemediğini ve sıralama sinyali olmadığını açıkça belirtir.
• Googlebot: AI Overviews ve AI Mode, Google Arama dizinine dayanır. Google, bu özelliklerde tarama erişimini yönetmenin yolunun Googlebot için robots.txt yönergeleri olduğunu, gösterilen içeriği sınırlamak için ise nosnippet, data-nosnippet, max-snippet ve noindex gibi kontrollerin kullanıldığını söyler.

Bu hafta yapılacak kontrol basit: siteniz.com/robots.txt dosyasını açın ve yukarıdaki botlardan hangilerinin Disallow ile engellendiğine bakın. Örneğin User-agent: OAI-SearchBot altında Disallow: / satırı varsa ChatGPT arama görünürlüğünüzü kendiniz kapatmış olabilirsiniz.

Karar vermeniz gereken asıl soru şu: Arama görünürlüğü istiyor, eğitime izin vermek istemiyorsanız, OAI-SearchBot ve PerplexityBot için izin verip GPTBot ve Google-Extended için engel koymak mümkündür. Bu bir iş kararıdır; doğru cevap markadan markaya değişir.

Robots.txt dışında iki noktaya daha bakın:

• Güvenlik duvarı ve bot koruması: CDN ya da WAF kuralları, robots.txt'te izin verdiğiniz botları yine de engelleyebilir. OpenAI ve Perplexity, botlarının IP aralıklarını yayımlar ve izin listesine eklemeyi önerir.
• Değişikliklerin yansıma süresi: OpenAI arama tarafında robots.txt değişikliklerinin yaklaşık 24 saatte, Perplexity ise 24 saate kadar sürede etkili olabileceğini belirtir. Google'da önizleme kontrollerinin yansıması, yeniden tarama nedeniyle birkaç günden birkaç aya kadar sürebilir.

3. Hafta: İçerik düzeltmeleri ve marka bilgisi temizliği

Öncelikli sayfaları seçin

Taban çizgisinde iki tür boşluk göreceksiniz: hiç sayfanızın olmadığı sorular ve sayfanız olduğu hâlde kaynak gösterilmediğiniz sorular. İlk ay için en kritik 5-10 soruyu seçin ve bunlara odaklanın.

Örnek seramik markası için bu, "bulaşık makinesi", "gıdaya uygunluk" ve "porselen ile stoneware farkı" sorularını yanıtlayan üç sayfa olabilir.

İçerikte nelere dikkat edilmeli?

• Soruyu doğrudan cevaplayın. Sayfanın başında, sorunun cevabını açık bir cümleyle verin; ayrıntıyı ardından anlatın.
• Somut ve doğrulanabilir bilgi verin. Ürünün hangi sıcaklıkta pişirildiği, hangi sırın kullanıldığı, hangi sertifikalara sahip olduğu gibi bilgileri yalnızca doğruysa ve belgelenebiliyorsa ekleyin.
• Kaynak gösterin. GEO makalesinde kaynak gösterme, alıntı ve istatistik ekleme yöntemleri, test edilen yöntemler arasında en iyi sonuçları vermiştir. Bu, uydurma sayı eklemek anlamına gelmez; gerçek ve kaynaklı bilgiyi görünür kılmak anlamına gelir.
• Özgün bakış açısı ekleyin. Google, yapay zekâ modeli tarafından kolayca üretilebilecek içerik yerine benzersiz bir bakış açısı sunan içeriği önerir. Atölyenin kendi üretim süreci, kendi gözlemleri ve kendi fotoğrafları burada değerlidir.
• Tarih ve sorumluluk gösterin. Sayfanın ne zaman güncellendiği ve kimin hazırladığı açıkça görünsün.

Google'ın rehberine göre yapay zekâ için içeriği küçük parçalara bölme zorunluluğu ya da ideal bir sayfa uzunluğu yoktur. Okura göre yazın; net başlıklar zaten hem okura hem sistemlere yardım eder.

Varlık ve marka bilgisi temizliği

Üretken motorlar markanızı yalnızca kendi sitenizden öğrenmez. Taban çizgisinde yanlış adres, eski ürün bilgisi ya da başka bir markayla karışma gördüyseniz, bunun kaynağını arayın.

1. Marka adını, adresi, telefonu, açılış saatlerini ve kısa açıklamayı tek bir "doğru kayıt" belgesinde yazın.
2. Web sitesi, Google Business Profile, sosyal medya profilleri, pazar yeri mağazaları ve sektör dizinlerini bu kayda göre güncelleyin.
3. Sitenizde schema.org Organization (yerel işletmeyseniz LocalBusiness) işaretlemesini kullanın. url, logo, address, contactPoint ve resmî profillerinizi gösteren sameAs özelliklerini doldurun.
4. İşaretlemenin görünür sayfa içeriğiyle tutarlı olduğundan emin olun. Google, yapılandırılmış verinin görünür metinle uyumlu olmasını önerir ve üretken özellikler için özel bir şemanın gerekmediğini belirtir.
5. Ürün satıyorsanız Merchant Center beslemenizi, yerel işletmeyseniz Google Business Profile kaydınızı güncel tutun; Google bunların ürün ve yerel işletmelerin yapay zekâ cevaplarında görünmesine yardımcı olabileceğini söyler.

4. Hafta: Ölçümü kurun ve ikinci tur testi yapın

Hangi verileri izlemeli?

• Google Search Console: Search Generative AI performans raporu, sitenizin AI Overviews, AI Mode ve Discover'daki üretken özelliklerde aldığı gösterimleri sayfa, ülke, cihaz ve tarih kırılımlarıyla gösterir. Google, bu raporların 31 Ağustos 2026 itibarıyla dünya genelindeki tüm sitelere açıldığını belirtir. Duyuruda tanımlanan metrik gösterimdir; duyuruda tıklama metriğinden söz edilmez. Bu trafik ayrıca genel performans raporunda da yer almaya devam eder.
• Web analitiği: OpenAI, ChatGPT arama sonuçlarından gelen yönlendirme bağlantılarına otomatik olarak utm_source=chatgpt.com eklendiğini belirtir. Analitik aracınızda bu kaynak için bir segment oluşturun. Diğer yapay zekâ araçlarından gelen trafik için yönlendiren alan adlarını izleyin; her sağlayıcının yönlendirme bilgisini nasıl ilettiği aynı ölçüde belgelenmiş değildir.
• Elle izleme tablosu: İkinci haftada oluşturduğunuz taban çizgisi tablosu, Google dışındaki motorlar için ana ölçüm aracınızdır.

Üçüncü taraf araçlar hakkında

Piyasada yapay zekâ görünürlüğünü izleyen pek çok araç var ve tekrarlı sorgulamayı otomatikleştirmek için faydalı olabilirler. Ancak Google, hiçbir üçüncü taraf aracın dahili sıralama ya da yapay zekâ sistemlerine erişimi olmadığını açıkça belirtir. Araç verisini bir gözlem olarak değerlendirin, kesin bir ölçü olarak değil.

İkinci tur test

Ay sonunda öncelikli soruları aynı araçlarda, aynı yöntemle yeniden sorun. Tek bir ayda büyük değişim görmeyebilirsiniz; tarama, dizine ekleme ve yeniden tarama zaman alır. Amaç, karşılaştırılabilir bir veri noktası daha eklemek ve sonraki ayın önceliklerini belirlemektir.

Rutini belirleyin

İkinci aydan itibaren şu ritim küçük bir ekip için sürdürülebilirdir:

1. Her hafta öncelikli 10 soruyu kontrol edin.
2. Her ay tüm soru setini yeniden test edin.
3. Her ay Search Console ve analitik verilerini aynı tabloya işleyin.
4. Her çeyrek soru setini güncelleyin; yeni ürünleri ve yeni müşteri sorularını ekleyin.

İlk 30 gün kontrol listesi

• Ekip rolleri ve haftalık değerlendirme saati belirlendi
• 30-50 soruluk soru seti gruplara ayrılarak yazıldı
• Marka adını içeren ve içermeyen sorular ayrıldı
• Her soru için ilgili sayfa eşleştirildi, eksik sayfalar not edildi
• Taban çizgisi ChatGPT, Gemini, Perplexity ve Google'ın yapay zekâ özelliklerinde tarih ve ekran görüntüsüyle kaydedildi
• robots.txt dosyasında OAI-SearchBot, GPTBot, PerplexityBot, Google-Extended ve Googlebot kuralları kontrol edildi
• Arama görünürlüğü ve model eğitimi için ayrı ayrı bilinçli karar verildi
• CDN ve güvenlik duvarı kurallarının izin verilen botları engellemediği doğrulandı
• Öncelikli 5-10 soru için sayfalar oluşturuldu ya da güncellendi
• Sayfalarda doğrudan cevap, kaynak, güncelleme tarihi ve yazar bilgisi yer alıyor
• Marka bilgisinin "doğru kayıt" belgesi hazırlandı ve dış profiller güncellendi
• schema.org Organization veya LocalBusiness işaretlemesi eklendi ve görünür içerikle uyumlu
• Search Console'daki Search Generative AI performans raporu incelendi
• Analitikte utm_source=chatgpt.com ve diğer yapay zekâ yönlendirmeleri için segment oluşturuldu
• Ay sonu ikinci tur test yapıldı ve sonraki ayın öncelikleri yazıldı

Özet

• İlk 30 günün hedefi sıralama değil; soru seti, taban çizgisi ve ölçüm düzenidir.
• Arama görünürlüğü botları (OAI-SearchBot, PerplexityBot, Googlebot) ile eğitim kontrolleri (GPTBot, Google-Extended) farklıdır; tek kalemde engellemek görünürlüğü istemeden kapatabilir.
• İçerik düzeltmelerinde doğrudan cevap, doğrulanabilir bilgi, kaynak ve özgün bakış açısı öne çıkar.
• Marka bilgisindeki tutarsızlıkları, yapay zekâ aracında değil beslendiği kaynaklarda düzeltin.
• Search Console'daki üretken yapay zekâ raporu, analitik yönlendirmeleri ve elle tutulan test tablosu birlikte kullanıldığında anlamlı bir ölçüm sağlar.

Kaynaklar

• Overview of OpenAI Crawlers
• Publishers and Developers FAQ (OpenAI)
• Perplexity Crawlers
• Google's common crawlers (Google-Extended)
• AI features and your website (Google Search Central)
• Optimizing for generative AI search (Google Search Central)
• Introducing Search Generative AI performance reports in Search Console
• Top ways to ensure your content performs well in Google's AI experiences on Search
• GEO: Generative Engine Optimization (arXiv)
• schema.org Organization